Κυριακή 6 Μαρτίου 2011

Μάνατζερ αλλά και αξιολογητές οι διευθυντές στο νέο σχολείο ...


Πηγή: www.enet.gr
Μάνατζερ αλλά και αξιολογητές, που θα διοικούν με κριτήρια ιδιωτικού δικαίου, με αυξημένες αρμοδιότητες και προσόντα, είναι ο καινούργιος ρόλος που εισάγει για τους διευθυντές των Δημοτικών, Γυμνασίων και Λυκείων το υπουργείο Παιδείας στο νέο σχολείο που δημιουργεί.
Στο σχέδιο νόμου που έχει καταρτίσει το υπουργείο Παιδείας για την «αναδιοργάνωση των περιφερειακών υπηρεσιών της εκπαίδευσης», αποδυναμώνεται ο ρόλος του Συλλόγου Διδασκόντων, που είναι συλλογικό όργανο, και αρμοδιότητές του μεταφέρονται στο διευθυντή, που έχει πλέον αναβαθμισμένο και κυρίαρχο ρόλο.
Με το νέο νόμο, οι διευθυντές μεγάλων σχολικών μονάδων απαλλάσσονται πλήρως από τα διδακτικά τους καθήκοντα. Εχουν την πλήρη ευθύνη της ομαλής λειτουργίας του σχολείου, που περιλαμβάνει όλες τις υποχρεώσεις που έχουν σήμερα, ενώ επιπλέον αναλαμβάνουν τις εξής αρμοδιότητες:
**Μετέχουν στην αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου και των εκπαιδευτικών του σχολείου και είναι υπεύθυνοι, σε συνεργασία με τα στελέχη Παιδαγωγικής Καθοδήγησης, για την κατάρτιση προγραμμάτων ενδοσχολικής επιμόρφωσης.
**Εχουν την ευθύνη για την οργάνωση των διαδικασιών αυτοαξιολόγησης της σχολικής μονάδας και για την εκπόνηση και υλοποίηση ολοκληρωμένων σχεδίων δράσης βελτίωσής της.
**Εχουν την αποκλειστική ευθύνη της ηλεκτρονικής ενημέρωσης των ατομικών υπηρεσιακών φακέλων των εκπαιδευτικών και των οικονομικών δεδομένων και των στοιχείων της αυτοαξιολόγησης.
**Είναι οι πειθαρχικοί προϊστάμενοι για το προσωπικό της σχολικής μονάδας και μπορούν να τους επιβάλουν έγγραφη επίπληξη, καθώς και την πειθαρχική ποινή του προστίμου μέχρι το ένα έκτο των μηνιαίων αποδοχών.
Παρά το γεγονός ότι στο εισηγητικό κείμενο «για την αναδιάρθρωση των περιφερειακών υπηρεσιών της εκπαίδευσης», το υπουργείο αναφέρει πως πρόθεσή του είναι «να καταστήσει τη σχολική μονάδα και τους εκπαιδευτικούς πρωταγωνιστές» και ότι στις κεντρικές του επιδιώξεις είναι «η ενίσχυση της αυτονομίας της σχολικής μονάδας και της δυνατότητάς της να προγραμματίζει, να οργανώνει, να υλοποιεί και να αξιολογεί το έργο της», στα άρθρα που ακολουθούν η εικόνα είναι διαφορετική.
Στο υφιστάμενο μοντέλο διοίκησης, ο διευθυντής της σχολικής μονάδας εισηγείται για όλα τα θέματα στο Σύλλογο Διδασκόντων (στον οποίο είναι και ο ίδιος μέλος με δικαίωμα ψήφου) και ο Σύλλογος αποφασίζει με πλειοψηφία. Η απόφαση καταγράφεται και συντάσσεται πρακτικό.
Ενώ λοιπόν στο άρθρο 3α του νέου νόμου, όπου περιγράφονται οι «Αρμοδιότητες του Συλλόγου Διδασκόντων», αναφέρεται ότι ο Σύλλογος Διδασκόντων αποτελεί συλλογικό όργανο χάραξης κατευθύνσεων για την καλύτερη εφαρμογή της εκπαιδευτικής πολιτικής και την καλύτερη λειτουργία του σχολείου, στο άρθρο 3β αναφέρεται:
«Ο Σύλλογος αξιοποιεί αποτελεσματικά τις χρονικές δυνατότητες που διατίθενται στη διακριτική ευχέρεια της σχολικής μονάδας από το εθνικό πλαίσιο αναλυτικού προγράμματος, σύμφωνα με τις ιδιαίτερες ανάγκες και τα χαρακτηριστικά του σχολείου, προτείνοντας στο διευθυντή εκπαιδευτικά προγράμματα, καινοτόμες δράσεις, δραστηριότητες κ.λπ.».
Δηλαδή ο ρόλος του υποβαθμίζεται αφού περιορίζεται στο να προτείνει. Ετσι, η ευθύνη μιας απόφασης ενός Συλλογικού Οργάνου, όπως είναι ο Σύλλογος Διδασκόντων, μεταφέρεται σε ατομικό επίπεδο, δηλαδή στην κρίση του διευθυντή.
Κατά τ' άλλα, ο Σύλλογος Διδασκόντων στο νέο νόμο:
**Διατηρεί την ευθύνη της επιλογής εκπαιδευτικού, διδακτικού και εποπτικού υλικού, στις περιπτώσεις και με τη διαδικασία που αυτό προβλέπεται.
**Προβαίνει σε προτάσεις για το είδος και τη μορφή της ενδοϋπηρεσιακής επιμόρφωσης του εκπαιδευτικού προσωπικού της σχολικής μονάδας.
**Εχει την ευθύνη, κατόπιν διαβούλευσης με όλη τη σχολική κοινότητα, για τη συμπλήρωση του «Κανονισμού λειτουργίας σχολικής μονάδας».
**Συνεδριάζει ύστερα από πρόσκληση του προέδρου του (πρόεδρος του Συλλόγου είναι ο διευθυντής του σχολείου) τακτικά, τουλάχιστον μία φορά πριν αρχίσουν τα μαθήματα, μία στο τέλος κάθε τριμήνου και εκτάκτως όταν το κρίνει σκόπιμο ο πρόεδρος ή το ζητήσει το ένα τρίτο των μελών του.
Αναβαθμισμένο ρόλο έχει όμως στο νέο νόμο και ο υποδιευθυντής, ο οποίος ορίζεται πρόεδρος στην «Επιτροπή Σχολικής Διαχείρισης», που δημιουργείται σε αντικατάσταση των σχολικών επιτροπών που έχουν καταργηθεί. Η επιτροπή αυτή, που θα έχει την ευθύνη των οικονομικών θεμάτων, είναι τριμελής. Τα άλλα δύο μέλη της είναι ένας από το Σύλλογο Διδασκόντων και ένας εκπρόσωπος του συλλόγου γονέων.
Μετά την εφαρμογή των νέων δεδομένων, είναι σαφές πως οι εκπαιδευτικοί που θα υποβάλουν αιτήσεις για διευθυντές σχολείων, το καλοκαίρι του 2011 (καθώς η θητεία των υπαρχόντων λήγει στις 31 Ιουλίου), θα πρέπει να έχουν αυξημένα παιδαγωγικά και διοικητικά προσόντα.
Το σχέδιο νόμου του υπουργείου Παιδείας περιλαμβάνει πλήρη αναδιάρθρωση των περιφερειακών υπηρεσιών της εκπαίδευσης καθώς, όπως αναφέρεται στο εισηγητικό κείμενο του υπουργείου, το υπάρχον σύστημα είναι συγκεντρωτικό και πολύπλοκο. *

Σάββατο 22 Ιανουαρίου 2011

Μαθητο - κεντρική μάθηση και αξιολόγηση ...



Θεωρόντας πολύ σημαντικό το θέμα της αξιολόγησης
και του τρόπου που αυτή διενεργείται
(στα πλαίσια βέβαια μιας γενικότερης αντίληψης περί εκπαίδευσης ... 
αν και εφόσον αυτή υπάρχει
μαζί με την απαιτούμενη σχετική ... δομή και οργάνωση)

προχωρώ σε μια τμηματική μετάφραση
ενός αρκετά σαφούς και απλού σχετικού άρθρου

"Μαθητο-κεντρική μάθηση:
Τι σημαίνει για τους μαθητές και τους δασκάλους; (lecturers)"
Geraldine O’ Neil and Tim McMahon
University College Dublin

Το άρθρο αυτό, μετά από τις ενότητες:
Εισαγωγή
Τι είναι η μαθητο-κεντρική μάθηση;
προχωρά ως εξής:

Πως μπορείτε να εφαρμόσετε την μαθητο-κεντρική μάθηση;
Η μάθηση συχνά παρουσιάζεται εντός αυτού του δυϊσμού, είτε της μαθητο-κεντρικής μάθησης, είτε της δασκαλο-κεντρικής μάθησης. Στην πραγματικότητα της πρακτικής, η κατάσταση είναι λιγότερο μαύρο-άσπρο. Μία περισσότερο χρήσιμη παρουσίαση της μαθητο-κεντρικής μάθησης είναι να δούμε αυτούς τους όρους ως τα δύο άκρα ενός συνεχούς, χρησιμοποιώντας τις τρείς έννοιες που κανονικά χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν την μαθητο-κεντρική μάθηση.

Πίνακας 1. Μαθητο-κεντρικό και δασκαλοκεντρικό συνεχές
Δασκαλο-κεντρική μάθηση
Μαθητο-κεντρική μάθηση

Χαμηλό επίπεδο μαθητικής επιλογής

Υψηλό επίπεδο μαθητικής επιλογής

Μαθητής παθητικός

Μαθητής ενεργητικός

Εξουσία(power) κυρίως(primarily) με τον δάσκαλο

Εξουσία κυρίως με τον μαθητή
↔

Εξετάζοντας το πώς θα το «δείτε» αυτό στην πράξη, αξίζει να σκεφτείτε πόσο ψηλά πάνω στο συνεχές είστε ικανοί να κινηθείτε, εντός των συγκείμενων περιορισμών (barriers) στην εκπαιδευτική (teaching) σας κατάσταση. Οι επόμενες ενότητες θα παρουσιάσουν κάποιες ιδέες, για την πρακτική σας, για να σας βοηθήσουν να κάνετε αυτή την μετάβαση (progression).

Συνέπειες για το σχεδιασμό προγραμμάτων σπουδών
…

Συνέπειες για τις μεθόδους διδασκαλίας / μάθησης
Το Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης (2004) καθόρισε (identified) τέσσερις κύριες στρατηγικές σε μία μελέτη για τις πρακτικές της μαθητο-κεντρικής μάθησης στο Πανεπιστήμιό τους. Η πρώτη στρατηγική ήταν να κάνουν το μαθητή περισσότερο ενεργητικό στην απόκτηση γνώσης και δεξιοτήτων και θα μπορούσε να περιλαμβάνει ασκήσεις στην τάξη, επιτόπου-εργασία (fieldwork), χρήση πακέτων CAL (Computer Assisted Learning – Μάθησης Υποβοηθούμενης από Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές), κλπ. Η δεύτερη στρατηγική ήταν να κάνουν το μαθητή να έχει μεγαλύτερη επίγνωση του τι κάνει και γιατί το κάνει. Μια Τρίτη στρατηγική είναι η εστίαση στην αλληλεπίδραση, όπως η χρήση tutorials (προπαρασκευαστικών, προγυμναστικών, καθοδηγητικών ασκήσεων-διαλέξεων) και άλλων ομάδων συζήτησης. Η τελική στρατηγική είναι η εστίαση σε μεταβιβάσιμες (transferable) δεξιότητες. Αυτή η τελευταία στρατηγική δεν αναφέρεται σε άλλους ορισμούς της μαθητο-κεντρικής μάθησης, αλλά πράγματι κοιτάζει πέρα από τις άμεσες απαιτήσεις του μαθήματος σε άλλα πλεονεκτήματα (οφέλη) για το μαθητή στην μελλοντική (εργασιακή του) απασχόληση. Ο πίνακας 2 τονίζει ένα δείγμα από μαθητο-κεντρικές μεθόδους μάθησης/διδασκαλίας και περιλαμβάνει κάποιες ιδέες για αυτούς που δίνουν διαλέξεις (lecturers) τόσο εντός (περισσότερο δασκαλο-κεντρικό) όσο και εκτός του «σχήματος» της διάλεξης. Μπορείτε ωστόσο να λάβετε υπ’ όψιν σας μερισσότερα μαθητο-κεντρικά σχήματα, όπου είναι δυνατό, πασχίζοντας για τη μείωση της ποσότητας των ωρών συνάντησης των διαλέξεων.

Πίνακας 2. Παραδείγματα μεθόδων μαθητο-κεντρικής μάθησης / διδασκαλίας
Εκτός του «σχήματος» (format) των διαλέξεων
Σε διαλέξεις
Ανεξάρτητα σχέδια εργασίας (projects)
Buzz groups (σύντομη συζήτηση σε ζευγάρια) – Συζήτηση σε ζευγάρια
Ομαδική συζήτηση
«Πυραμίδες» / «Χιονοστοιβάδες» (Buzz groups που συνεχίζουν τη συζήτηση σε μεγαλύτερες ομάδες)
Μαθητές μέντορες άλλων μαθητών (peer mentoring)
Διασταυρώσεις (cross-overs) (αναμειγνύοντας τους μαθητές σε ομάδες κατά γραμματικό/αριθμητικό καταμερισμό)
Debates (Αντιπαραθέσεις/αγώνες επιχειρηματολογίας)
Γύροι ομιλίας(rounds) (δίνοντας τη σειρά σε άτομα να μιλήσουν)
Επισκέψεις – πεδίου (επιτόπιες) (field-trips)
Ερωτήσεις-τέστ (quizzes)
(διάφορες) Πρακτικές (practicals)
Γράφοντας στοχασμούς για τη μάθηση (3/4 λεπτά)
Ημερολόγια (ανα)στοχασμού, Σημειωματάρια μάθησης
Παρουσιάσεις μαθητών στην τάξη
Μάθηση υποβοηθούμενη από Η/Υ
Παιχνίδια ρόλων
Επιλογή θεμάτων για μελέτη / εργασία
Παρουσιάσεις σε πόστερ
Συγγραφή άρθρου εφημερίδας
Οι μαθητές παράγουν εννοιολογικούς χάρτες στην τάξη
Ανάπτυξη ντοσιέ (υλικού) (portofolio)


Συνέπειες για τις πρακτικές αξιολόγησης
O Black (1999) συνόψισε κάποιες από τις δυσκολίες που τονίζονται στη σχετική βιβλιογραφία, στον τομέα της αξιολόγησης, για παράδειγμα, α) ότι η απόδοση μονάδων και βαθμών έχει υπερτονιστεί, ενώ η απόδοση καθοδήγησης και η λειτουργία της μάθησης έχει υποτονιστεί, β) οι μαθητές συγκρίνονται μεταξύ τους, πράγμα το οποίο εξαίρει τον ανταγωνισμό περισσότερο παρά την προσωπική ανάπτυξη. Επίσης εξηγεί την έννοια της αυτό-αξιολόγησης ως ουσιαστικής δραστηριότητας για τη βοήθεια προς τους μαθητές «να αναλάβουν ευθύνη για την ίδια τους τη μάθηση» , μια σημαντική όψη της ΜΚΜ (SCL: Student Centred Learning) (Benett 1999, Black 1999:126). Ο Foucault ισχυρίζεται πως οι εξετάσεις ήταν μία τεχνική εξουσίας, όπου ο μαθητής «ελέγχεται μέσω ενός συστήματος «μικρο-ποινών», την σταθερή απόδοση μονάδων (βαθμών) η οποία συνδιαμορφώνει (constitute) ένα ολόκληρο πεδίο επιτήρησης» (παρατίθεται στο Broadfoot 1999:88). Η χρήση γραπτών εξετάσεων είναι ακόμα μια ισχυρή πρακτική στα σύγχρονα Πανεπιστήμια και είναι πρωταρχικά μια αξιολόγηση τελική (summative), δηλ. μια αξιολόγηση για κρίση ή διαπίστευση (accreditation). Η προσθήκη (μιας) περισότερο διαπλαστικής (formative) αξιολόγησης, η οποία δίνει έμφαση στην ανατροφοδότηση των σπουδαστών για τη μάθησή τους, «θα επαυξήσει της μάθησή τους (των μαθητών)» (Brown και άλλοι. 1997, Light και Cox 2001 : 170). Αναπτύσσοντας περισσότερο διαπλαστική αξιολόγηση στα μαθήματά σας μπορείτε να παρέχετε μια εστίαση στον μαθητή, τονίζοντας τα μαθησιακά τους κενά και τις περιοχές που μπορούν να αναπτύξουν. Τα παραδείγματα διαπλαστικής (εποικοδομητικής) αξιολόγησης περιλαμβάνουν ανατροφοδότηση για δοκίμια, γραπτά σχόλια σε αξιολογήσεις, βαθμοί κατά τη διάρκεια του έτους οι οποίοι δεν προστίθενται στις μονάδες του τέλους του έτους και ερωτήσεις / απαντήσεις πολλαπλής επιλογής μονάχα για ανατροφοδότηση. Η προσθήκη (μιας) περισσότερο διαπλαστικής αξιολόγησης ενθαρρύνει μια περισσότερο μαθητο-κεντρική προσέγγιση.
… …
Τόσο η αξιολόγηση από συμμαθητές όσο και η αυτό-αξιολόγηση δίνουν κάποιον έλεγχο και υπευθυνότητα πίσω στο μαθητή, δίνοντας έμφαση σε «μια επαυξημένη αίσθηση αυτονομίας αυτού που μαθαίνει»  όπως σημειώνεται στον ορισμό της μαθητο-κεντρικής μάθησης κατά τον Lee (και λοιπών) (2003). Τα συμβόλαια μάθησης / διαπραγματευτικά συμβόλαια είναι στόχοι που τίθενται από το μαθητή, σε εξάρτηση με τα μαθησιακά τους κενά, τα οποία με τη σειρά τους είναι υπό συζήτηση με τον λέκτορα (lecturer) (υπεύθυνο του μαθήματος) (Knight 2002). Το συμβόλαιο μπορεί επίσης να φωτίσει τον τρόπο με τον οποίο ο μαθητής θα ήθελε να αξιολογηθεί προκειμένου να επιδείξει πως έχει φτάσει στους στόχους. Αυτό μπορεί να προσθέσει επιλογές στο τι να μελετήσει και , επιπρόσθετα, επιλογές στο πως ο μαθητής θα αξιολογηθεί. Η επιλογή είναι ένας από τους όρους κλειδιά σε σχέση με τη μαθητο-κεντρική μάθηση. Η έννοια της διαπραγμάτευσης της μάθησης, επίσης, προσαγορεύει τη μοναδική αλλαγή στη σχέση μεταξύ αυτού που παρουσιάζει τη διάλεξη (lecturer) και του μαθητή (σημειώνεται στον ορισμό της μαθητο-κεντρικής μάθησης κατά τον Lee (και λοιπών) (2003)).
Ο Gibbs (1995 : 1), όπως αναφέρθηκε νωρίτερα, περιγράφει το εύρος των επιλογών που είναι διαθέσιμες στους μαθητές σε σχέση με την αξιολόγηση ως εξής: «…, τι κριτήρια και πρότυπα (μέτρα) πρόκειται να χρησιμοποιηθούν, πως θα γίνουν οι κρίσεις και από ποιους θα γίνουν οι κρίσεις αυτές». Στην πράξη, πως δίνουμε στους μαθητές κάποια αυτονομία και λήψη αποφάσεων σε ένα τομέα όπως η αξιολόγηση; O Brown (και λοιποί) (1994) υπογραμμίζει μια σειρά από προτάσεις για το πώς αυτοί που δίνουν διαλέξεις μπορούν να εμπλέξουν τους μαθητές στη διαδικασία αξιολόγησης (Πίνακας 4)   

Πίνακας 3. Παραδείγματα μαθητο-κεντρικών αξιολογήσεων (Gibbs 1995)
Ημερολόγια, ημερολογιακές καταγραφές και σημειωματάρια (Σχέδια εργασίας) Εργασίες
Χαρτοφυλάκια - ντοσιέ Ομαδική εργασία
Αξιολόγηση από συμμαθητές / Αυτοαξιολόγηση Προφίλ
Συμβόλαια μάθησης και διαπραγματευόμενη (negotiated) αξιολόγηση Δεξιότητες και ικανότητες

Πίνακας 4. Διαδικασία αξιολόγησης και μαθητο-κεντρική μάθηση

Εμπλέκοντας τους μαθητές κατά το στάδιο
Επιλέγοντας την εργασία αξιολόγησης


κατά το οποίο η εργασία διαμορφώνεται (set)
Διαμόρφωση (καθορισμός) της εργασίας αξιολόγησης

Συζήτηση των κριτηρίων αξιολόγησης

Διαμόρφωση των κριτηρίων αξιολόγησης

Εμπλέκοντας τους μαθητές κατά το στάδιο
Κάνοντας σχόλια αυτό-αξιολόγησης


κατά το οποίο η εργασία έχει ολοκληρωθεί
Κάνοντας σχόλια ανατροφοδότησης αξιολόγησης από τους συμμαθητές

Προτείνοντας βαθμούς / μονάδες αυτό-αξιολόγησης

Διαπραγμάτευση βαθμών / μονάδων αυτό-αξιολόγησης

Καθορισμός βαθμών / μονάδων αυτό-αξιολόγησης

Καθορισμός βαθμών / μονάδων αξιολόγησης από τους συμμαθητές
(Brown, Rust and Gibbs 1994)

Οι προτάσεις του Πίνακα 4 παραπάνω μπορεί να μοιάζουν σαν ένα μεγάλο άλμα από τις τρέχουσες πρακτικές σας, συνεπώς, θα μπορούσατε ίσως εξετάσετε τη μετατόπιση της πρακτικής (της) αξιολόγησης ελαφρά προς τα πάνω στο δασκαλο / μαθητο - κεντρικό συνεχές.  Ένα παράδειγμα μιας μικρής αλλά σημαντικής αλλαγής είναι η παροχή επιλογής των θεμάτων των δοκιμίων και των ερωτήσεων των εξετάσεων ως ένα εύχρηστο (και εύκολο) σημείο εκκίνησης.


στη συνέχεια, το άρθρο συνεχίζει με τις παρακάτω ενότητες:
Αποτελεσματικότητα και κριτική της μαθητο-κεντρικής μάθησης
Σύνοψη
Αναφορές


Θα μπορούσαμε ίσως να εξετάσουμε
τη μετατόπιση της πρακτικής των αξιολογήσεων
ελαφρά προς την κατεύθυνση
μιας περισσότερο μαθητο-κεντρικής διδασκαλίας; ...

Κυριακή 5 Δεκεμβρίου 2010

Μερικές αρνητικές επιπτώσεις ... των ανταμοιβών

Από το εξαιρετικό άρθρο

του Thomas Gordon:
" The Case Against Disciplining Children at Home or in School"
(το οποίο πρωτοεκδόθηκε στο Rerson-Centered Review,
Vol.3, n.1, February 1988),

Ένα μικρό απόσπασμα λοιπόν
(σε δική μου μετάφραση):









Μερικές αρνητικές επιπτώσεις της επιβράβευσης

Οι περισσότεροι άνθρωποι ήδη έχουν γνώση των αρνητικών επιπτώσεων της προσπάθειας ελέγχου των παιδιών με την ανταμοιβή:

1) Τα παιδιά αρχίζουν να "δουλεύουν για τις επιβραβεύσεις", όπως για παράδειγμα οι σπουδαστές που δουλεύουν για τη βαθμολογία αντί για τη μάθηση.

2) Τα παιδιά μπορούν να γίνουν εθισμένα στο να παίρνουν επιβραβεύσεις - αναζητούν κατά συνήθεια επαίνους, επιδοκιμασία ή θετικά σχόλια, όπως και χειροπιαστά βραβεία.

3) Καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν αρχίζουν να διακρίνουν την κρυμμένη ατζέντα (τον έλεγχο) πίσω από τις ανταμοιβές των ενηλίκων.

4) Ο έπαινος συχνά μεταφέρει στα παιδιά ένα συγκεκριμένο στοιχείο μη αποδοχής, όπως σ' αυτή τη δήλωση, για παράδειγμα, "Σήμερα κατανόησες το  μάθημα γιατί δεν ονειροπολούσες όπως χθές".

5) Τα παιδιά συχνά δεν εμπιστεύονται τον έπαινο, όταν δεν συμφωνεί με τη δικιά τους αυτο-εικόνα (αυτο-αντίληψη).

6) Ο έπαινος και οι άλλες επιβραβεύσεις ανυψώνουν αντιζηλίες και την ανταγωνιστικότητα μεταξύ των παιδιών.
...

άρθρο εναντίον της πειθαρχίας και του ελέγχου στο σπίτι ή το σχολείο, 
τουλάχιστον εκείνης της μορφής πειθαρχίας
μέσω της άσκησης Δύναμης, Πίεσης, Ελέγχου, Εξουσίας ή Αυθεντίας,
(αρχίζω με κεφαλαίο γράμμα μονάχα για να τονίσω την εξωτερικά τιθέμενη εξουσία,
την κατοχή -από κάποιον- εξουσίας και δύναμης πάνω σε κάποιον άλλο)

σε αντίθεση με την αυθεντία-έλεγχο-πειθαρχία διαμέσου της
απόκτησης (ειδικών) γνώσεων
ή
επαγγελματικής ή εργασιακής εξειδίκευσης,
ή
μέσω αμοιβαίας συμφωνίας
...
Το άρθρο βέβαια προχωρά
με τις ανεπάρκειες και τους κινδύνους της τιμωρίας

καθώς και με την πρόταση των γνωστών πια από τον Gordon
εναλλακτικών τρόπων
για τα θέματα πειθαρχίας ή αυτοπειθαρχίας των παιδιών:
Συμμετοχή τους στο καθορισμό των κανόνων
Μη-επικριτικά "εγώ-μηνύματα"
Συμμετοχική διαχείριση στα σχολεία
Βοήθεια προς τα παιδιά για την εύρεση των δικών τους λύσεων στα προβλήματά τους
Η "κανένας-χαμένος" μέθοδος για την διευθέτηση των συγκόύσεων κλπ
...
O Thomas Gordon λοιπόν, λίγο πιο "μεθοδικός" στα πλάισια
της Προσωποκεντρικής Προσέγγισης
όπου κάθε "μέθοδος" και "τεχνική" ασφαλώς και ΔΕΝ αποτελεί την ουσία
αυτού που θα ονομάζαμε Στάση,
η οποία βασίζεται στην ενσυναίσθηση, την άνευ όρων αποδοχή και τη γνησιότητα

Γνωστός για τα "κλασσικά" του προγράμματα:


Teacher Effectiveness Training (T.E.T.)




(Gordon, T. (1999). Ο αποτελεσματικός δάσκαλος. (μτφρ.Β. Κοντογιώργος, Π. Ορφανίδης Αθήνα: Ευρωσπουδή  Εκπαιδευτήρια   «Κωστέα  – Γείτονα»)


και Parent Effectiveness Training (P.E.T.)






αλλά και το "Group-Centered Leadership and  Administration" 


στο πολύ σημαντικό βιβλίο
του Carl Rogers:
"Client-Centered Therapy"

Σάββατο 27 Νοεμβρίου 2010

Μίλα!, μη φοβάσαι ... Εταιρεία Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Παιδιού και του Εφήβου

Aξιοπρεπής η ημερίδα της ΕΨΥΠΕ
(Σάββατο 27 Νοεμβρίου)
(αν και λόγο ... κούρασης δεν μπόρεσα να παρακολουθήσω μέχρι τέλους)

σχετικά με το Σχολικό Εκφοφισμό (bulling)
"Μίλα!, μη φοβάσαι"


Φροντίστε να δείτε τις σχετικές παρουσιάσεις (στο site τους)
και να προμηθευτείτε το σχετικό εγχειρίδιο που σε λίγο θα εκδώσουν (δωρεάν)
Μου άρεσε επίσης που (προς έκπληξή μου!) υπήρξε μία αναφορά στην "ανθρωπιστική" (προσωποκεντρική) προσέγγιση ...

Ακούστηκε βρε παιδί μου το όνομα του Rogers ! ...

Πέμπτη 11 Νοεμβρίου 2010

Το Πολυτεχνείο του χτες στο σχολείο του σήμερα



Σε λίγες μέρες γιορτάζουμε άλλη μια επέτειο του Πολυτεχνείου. Για άλλη μια φορά θα επαναλάβουμε τραγούδια, ντοκιμαντέρ, σχολικές γιορτές...
Κι ύστερα; Το απόλυτο τίποτα, τουλάχιστον για τους περισσότερους μαθητές.

Υπάρχει τρόπος να εξαφανίσουμε αυτήν την ανία από τα μάτια των παιδιών;

-Να καταργήσουμε τις σχολικές γιορτές, ακόμα και αυτήν την πορεία, που κάθε χρόνο με πανομοιότυπο τρόπο καταλήγει σε ξέπνοα συνθήματα μπροστά από την Αμερικάνικη Πρεσβεία ή στο γνωστό κλεφτοπόλεμο κουκουλοφόρων και ΜΑΤ μπροστά από το Πολυτεχνείο, λένε πολλοί. Τίποτα από αυτά δεν έχει νόημα.


Ειδικά σε μια νεολαία που δεν έχει ζήσει τίποτα από τα βιώματα της γενιάς του ΄73, που δεν έχει δει τανκς να περιφέρονται στους δρόμους, όλα αυτά τα επαναστατικά μηνύματα μάλλον δεν έχουν να τους πουν τίποτα.

-Και τι με νοιάζει εμένα τι έγινε κάποτε (παρεπιπτόντως, έχουν περάσει 37 χρόνια) στο Πολυτεχνείο; Εγώ σήμερα ζω σε ένα σύστημα που συνεχώς με προδίδει, σε ένα σχολείο που δε μου λέει τίποτα ουσιαστικό, σε μια οικογένεια που δε με ακούει. Τελικά, ποια είναι η δική μου θέση; Είτε μπω στο Πανεπιστήμιο είτε όχι το πιο πιθανό είναι να καταλήξω άνεργος, και μάλιστα σε μια χώρα που, όπως φαίνεται, βαδίζει κατευθείαν στη χρεωκοπία. Το καλύτερο που θα έχω να κάνω σε δέκα χρόνια θα είναι να μεταναστεύσω. Αυτά και άλλα τέτοια -και με το δίκιο του- θα πει ο κάθε έφηβος στην Ελλάδα του 2010.

Τι να αντιτείνει κανείς σε μια τόσο ειλικρινή και γεμάτη αγανάκτηση θέση; Νομίζουμε ότι τα παιδιά στην εφηβία δεν ακούν τίποτα, ότι είναι στο δικό τους κόσμο, γιατί συνήθως δεν αντιδρούν όταν οι μεγάλοι τους μιλάμε. Και τι τους λέμε άλλωστε; Συνήθως τους επικρίνουμε για συμπεριφορές, τους υπενθυμίζουμε τις υποχρεώσεις τους και σχολιάζουμε το ντύσιμό τους. Και βέβαια υποθέτουμε ότι τα παιδιά δεν έχουν σεβασμό και άποψη για τίποτα.

Αν όμως κάποια στιγμή το παιδί νιώσει τόση πίεση και τελικά μας κάνει τη χάρη να εκφραστεί, με έκπληξη διαπιστώνουμε ότι οι νέοι έχουν άποψη και πολύ μεγαλύτερη συναίσθηση του πού βρίσκονται σε σχέση με τους μεγαλύτερους. Τότε βλέπουμε την οργή και την αγανάκτηση στα μάτια τους, για όλα όσα συμβαίνουν γύρω τους.
Και το σημείο αυτό είναι κρίσιμο: εκείνη τη στιγμή οι περισσότεροι, γονείς ή δάσκαλοι, αρχίζουμε τις στείρες διδαχές:
- Πρέπει να σέβεσαι την ιστορία και τους ήρωες...πρέπει... πρέπει...

Τότε, το παράθυρο που για μια στιγμή μόνο άνοιξε μπροστά μας κλείνει ερμητικά και το παιδί παραμένει στο σκοτάδι αυτών των συναισθημάτων. Άλλωστε είναι δύσκολο να καταφέρει κανείς να κρατήσει αυτό το παράθυρο ανοιχτό, αυτά τα μάτια να τον κοιτούν όχι με απαξίωση, αλλά αληθινά, ίσια στα μάτια...

Θα μπορούσαμε όμως να χαμηλώσουμε τους τόνους και να αφήσουμε στην άκρη τις άμυνές μας απέναντι στο παιδί. Τότε θα απελευθερωνόταν από μέσα μας και η δική μας οργή και αγανάκτηση. Θα παίρναμε τα παιδιά από το χέρι και θα τους λέγαμε πως, ναι, δεν έχουμε κανέναν εύκολο δρόμο να τους δείξουμε και καμιά εύκολη απάντηση να τους δώσουμε. Θα παραδεχόμαστε ότι δεν έχουμε κανέναν κόσμο όμορφο κι αγγελικά πλασμένο να τους δώσουμε.


Όμως το πιο σημαντικό θα ήταν πως θα κρατούσαμε ο ένας το χέρι του άλλου. Το πιο σημαντικό θα ήταν πως θα νιώθαμε για μια φορά πως δεν είμαστε αντίπαλοι, πως οι ψυχές μας αγγίζουν η μια την άλλη, πως το κενό μεταξύ μας δεν υπάρχει πια.

Τότε θα μπορούσαμε πολύ απλά εμείς να πούμε στα παιδιά και τα παιδιά να καταλάβουν πως τίποτα στη ζωή δεν κερδίζεται χωρίς αγώνα.

Πως δεν υπάρχει καμιά επανάσταση που δεν ξεκινά από την ψυχή.

Πως η γνώση της ιστορίας του Πολυτεχνείου δεν είναι ένα μάθημα για το σχολείο, αλλά ένα μάθημα για την ίδια τη ζωή...

Πως κι εκείνοι οι φοιτητές πάλευαν τις ίδιες χίμαιρες, είχαν τα ίδια αδιέξοδα.

Πως καθώς στέκονταν μπροστά από τις πόρτες του Πολυτεχνείου και φώναζαν "Ψωμί, Παιδεία, Ελευθερία", φώναζαν για αυτά που και σήμερα όλοι θα ήθελαν να φωνάξουν.

Πως ήταν κι αυτοί παιδιά...

Τότε ίσως να απαγγέλλαμε μαζί τη Ρωμιοσύνη του Ρίτσου, θα ακούγαμε μαζί το "Ένα το χελιδόνι κι η άνοιξη ακριβή..."χωρίς να νιώθουμε ανία...Ίσως και να το σιγοψιθυρίζαμε...

Θα μπορούσαμε...


Προτείνουμε να παρακολουθήσετε το παρακάτω βίντεο
(το οποίο με τρόπο σύγχρονο αναφέρεται στα γεγονότα του Πολυτεχνείου)
(από το αρχείο της Εκπαιδευτικής Τηλεόρασης)

"Ένα δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ που με ένα σύγχρονο τρόπο αναφέρεται στα γεγονότα του Πολυτεχνείου του 1973…Ένας νέος βρίσκει τυχαία ξεχασμένα γράμματα της μητέρας του από τις μέρες της εξέγερσης και μέσα από αυτά βιώνει μια πρωτόγνωρη συγκίνηση."











Τρίτη 19 Οκτωβρίου 2010

Own your space ...


"Το βιβλίο αυτό είναι αφιερωμένο σε κάθε έφηβο που παίρνει το χρόνο να είναι ασφαλής και να μάθει να είναι ασφαλής και έξυπνος online"


H Linda McCarthy 
γράφει για όλους εσάς, για όλους εμάς


Πως θα ασφαλίσουμε, πως θα προστατέψουμε το "χώρο" μας (τους "χώρους" μας) ;


Κατεβάστε το βιβλίο (σε μορφή pdf) εδώ