Kristen Ashburn: Φωτογραφίες .. του AIDS

Είχε μείνει ορφανός, αφού και οι δύο γονείς του πέθαναν από AIDS,
και η γιαγιά του τον πρόσεχε μέχρι που κι αυτός πέθανε από AIDS ...


Με αφορμή την παγκόσμια ημέρα κατά του AIDS ...

200 χρόνια από τη γέννηση του Κάρολου Δαρβίνου

Φέτος γιορτάζουμε τα 200 χρόνια από τη γέννηση του Κάρολου Δαρβίνου (1809 – 1882)
και τα 150 χρόνια από την κυκλοφορία του περίφημου έργου του:
«Η προέλευση των ειδών».
Τον Φεβρουάριο του 2009 εκδόθηκαν από τα βρετανικά ταχυδρομεία δύο σειρές γραμματοσήμων προς τιμήν του Κάρολου Δαρβίνου (Charles Robert Darwin).





Ο Δαρβίνος γεννήθηκε στο Mount και πέθανε στο Downe της Αγγλίας. Σπούδασε Θεολογία στο Καίμπριτζ με σκοπό να γίνει παπάς, αλλά η αγάπη του για τις συλλογές σκαθαριών και πεταλούδων οδήγησε την ιστορία να τον καταγράψει ως φυσιοδίφη, την τότε λέξη για την έννοια Βιολόγος.





Παράλληλα με τη Θεολογία μελετούσε γεωλογικά και βιολογικά θέματα που τον ενδιέφεραν πολύ. Λόγω αυτών των δραστηριοτήτων του προσκλήθηκε να συνοδεύσει μια διετή εξερευνητική αποστολή στη νότια Αμερική για να καταγραφούν διάφορα ζωικά είδη. Το 1831 ξεκίνησε το ταξίδι με το πλοίο “HMS Beagle” ένα από τα σπουδαιότερα επιστημονικά και περιπετειώδη ταξίδια που πραγματοποιήθηκε ποτέ και πρώτος σταθμός ήταν η Βραζιλία. Τελικά το ταξίδι διήρκησε πέντε χρόνια και έφερε τους ερευνητές, μέσω του στενού του Μαγγελάνου στον Ειρηνικό, στη Νέα Ζηλανδία και την Αυστραλία. Στα νησιά του Αρχιπελάγους Γκαλαπάγκος ο Δαρβίνος κατέγραψε τα ζωικά είδη που είχαν απομονωθεί από τις ηπείρους και διαπίστωσε ότι υπήρχαν γιγάντιες χελώνες καθώς και ήρεμα και φιλικά προς τον άνθρωπο πτηνά.


Πολλοί επιστήμονες υποστηρίζουν πως το ταξίδι του HMS Beagle σε αξία μπορεί να συγκριθεί με το ταξίδι του Κολόμβου. Αφού και τα δύο αποκάλυψαν νέους ορίζοντες στην ανθρωπότητα και οδήγησαν τον κόσμο σε νέους φωτισμένους κόσμους.


Το 1859 δημοσίευσε ο Δαρβίνος το βιβλίο «Η προέλευση των ειδών» (“The origin of species”) στο οποίο περιλαμβάνονται τα πορίσματα από τα ταξίδια του και από τις συγκριτικές μελέτες που πραγματοποίησε για πάνω από 20 χρόνια. Σ’ αυτό το βιβλίο υποστηρίζει ο Δαρβίνος ότι τα είδη του ζωικού βασιλείου δεν παραμένουν αμετάβλητα, αλλά έχουν κοινή καταγωγή και εξελίσσονται με την πάροδο των χιλιετιών. Μόνο εκείνα τα είδη του ζωικού και φυτικού βασιλείου επιβιώνουν στη φύση, τα οποία προσαρμόζονται στο εκάστοτε περιβάλλον.
Με την εξελικτική θεωρία ο Δαρβίνος δημιούργησε μια ιδεαλιστική επανάσταση που συμπλήρωνε τις επιστημονικές επαναστάσεις των Κέπλερ, Γαλιλαίο και Νιούτον, σύμφωνα με τις οποίες το σύμπαν κυβερνάται από φυσικούς νόμους. Με τη διαδικασία αλλαγής που προέρχεται από τη φυσική επιλογή μπορούν να εξηγηθούν οι διαδικασίες προσαρμογής, η ποικιλότητα των οργανισμών ακόμα και η προέλευση του ανθρώπου. Πριν από το Δαρβίνο η προέλευση των ειδών αποδιδόταν στο σχέδιο του σοφού Δημιουργού. Όμως ο Δαρβίνος αναγνώρισε ότι οι οργανισμοί είναι τελολογικά οργανωμένοι. Η κατεύθυνση των ζωντανών σωμάτων προς ένα ορισμένο σκοπό είναι μια εσωτερική σκοπιμότητα που κατευθύνεται από τη φυσική επιλογή.


Επίσης η θεωρία του Δαρβίνου ανέδειξε την ενότητα του ανθρώπου με τη φύση. Αυτή την ενότητα ανακαλύπτουμε προσπαθώντας να πλησιάσουμε οντολογικά την αρχαία θρησκευτική και πολιτισμική στάση του ανθρώπου.


Όμως αυτό που στην ουσία ανακάλυψε ο Δαρβίνος ήταν η γενεαλογία της οικολογίας των ειδών, ο ρόλος του περιβάλλοντος πριν ακόμη αποκτήσει την σημερινή του έννοια και τη χρήση του επιστημονικού κλάδου της Βιολογίας, την Οικολογία.


Η θεωρία του Δαρβίνου μας επιτρέπει να ανακτήσουμε μια βιωματική αναγνώριση αξίας και αναγνώριση της συγγενούς ετερότητας με κάθε πλάσμα στη γη. Επιπλέον ανακτούμε το νήμα της εξέλιξης της συνείδησης, σε σχέση με το ζωολογικό βάθος της. Δηλαδή η θεωρία αναδεικνύει την εξελικτική και εξαιρετική συνάφεια μεταξύ του ανθρώπινου και του ζωικού βασίλειου.


Επ’ ευκαιρία λοιπόν του έτους Δαρβίνου είναι καιρός να επιχειρήσουμε τη συμφιλίωση του Δαρβινισμού με τις διαφορετικές απόψεις – κατόψεις του κόσμου μαθαίνοντας να είμαστε πιο ολιστικοί.


Χαρά Σάρδη, Βιολόγος

Πηγές:
"Ταξιδεύοντας με τον Μπινγκλ", Κ. Δαρβίνος, εκδ. Στοχαστής
"Εξέλιξη", Στ. Αλαχιώτης, εκδ. Παν. Πατρών

Κάρολος Δαρβίνος: ένας ευυπόληπτος επιστήμονας ή ένας επαναστάτης ερημίτης;

Μπροστά σε αυτό το ερώτημα βρέθηκαν οι μαθητές της Γ΄ τάξεως του 1^ου Γυμνασίου Μαρκοπούλου την Τρίτη 13 Οκτωβρίου 2009, όταν επισκέφθηκαν την έκθεση με τίτλο «Ο Δαρβίνος σήμερα»,στο Μουσείο Γουλανδρή στην Κηφισιά.

Η έκθεση αυτή πραγματοποιείται σε συνεργασία με το British Council, το οποίο συμπληρώνει φέτος 75 χρόνια από την ίδρυσή του.

Μέσα στο επιβλητικά νεοκλασικό κτήριο του Μουσείου Γουλανδρή, και συγκεκριμένα στο Κέντρο Γαία ( το Κέντρο Περιβαλλοντικής Έρευνας και Εκπαίδευσης του Μουσείου), οι μαθητές είχαν την ευκαιρία να αντλήσουν πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με τη ζωή και το έργο του Κάρολου Δαρβίνου, 200 χρόνια μετά τη γέννησή του (1809-2009) και 150 χρόνια μετά την πρώτη έκδοση του έργου του «Η καταγωγή των ειδών».

Σε εκπαιδευτικό πρόγραμμα διάρκειας δυο ωρών, οι μαθητές, χωρισμένοι σε δυο ομάδες, παρακολούθησαν εναλλάξ ταινία-αφιέρωμα στο μεγάλο φυσιοδίφη, ενώ περιηγήθηκαν τον εκθεσιακό χώρο με τη βοήθεια της υπευθύνου του εκπαιδευτικού τμήματος και συμπλήρωσαν ένα έντυπο με σχετικές ερωτήσεις.

Τα δυο μέρη αυτά του εκπαιδευτικού προγράμματος λειτούργησαν συμπληρωματικά στο να αποκτήσουν οι μαθητές με ευσύνοπτο, αλλά και ουσιαστικό τρόπο, μια ευρύτερη εικόνα σχετικά με το Δαρβίνο και τη θεωρία του.

Τα παιδιά ταξίδεψαν πίσω στο χρόνο, σε μια εποχή όπου καμιά παρεκτροπή από τις παραδεδεγμένες απόψεις της καθεστηκυίας τάξεως δεν συγχωρούνταν και κάθε γνήσια ερευνητική προσπάθεια προσέκρουε σε δογματικούς ύφαλους, προερχομένους κυρίως από το χώρο της Εκκλησίας. Κι όμως μέσα από τα γεγονότα της ζωής του Δαρβίνου είδαν καθαρά πως η γνήσια διάθεση του ανθρώπου να ερευνά, να αναζητεί και να αναρωτιέται ακούραστα σχετικά με τα θεμελιώδη ζητήματα της ύπαρξής του, βρίσκει πάντα το δρόμο, νικώντας οποιοδήποτε εμπόδιο, για να φτάνει στον προορισμό της, που δεν είναι άλλος από την αλήθεια.

Ο Δαρβίνος, ως άνθρωπος και ως επιστήμονας, υπήρξε αξιοθαύμαστος: παρά το φιλάσθενο οργανισμό του, παρά τα όσα πρέσβευε η συντηρητική κοινωνία της Αγγλίας του 19^ου αιώνα, παρά την έλλειψη, ακόμα, των τεχνικών μέσων που οι σημερινοί επιστήμονες απολαμβάνουν στο ερευνητικό τους έργο, εκείνος έφτασε στην επιστημονική γνώση σχετικά με την εξέλιξη των ζώντων οργανισμών πολύ πριν η σημερινή επιστημονική κοινότητα φτάσει σε αυτό το σημείο μελετώντας το ανθρώπινο DNA.

Ήταν πράγματι ένα αξιόλογο εκπαιδευτικό πρόγραμμα, πράγμα που αποδεικνύεται και από την ανταπόκριση των μαθητών που το παρακολούθησαν. Θετικό ρόλο σε αυτό έπαιξε τόσο η προετοιμασία των μαθητών από την καθηγήτριά τους, κ. Σάρδη όσο και η παρουσίαση της έκθεσης από την κ. Αλευρά, υπεύθυνη του εκπαιδευτικού προγράμματος.

Ελπίζουμε οι μαθητές να έχουν κι άλλες τέτοιες θετικές εμπειρίες από τα προσεχή εκπαιδευτικά προγράμματα στα οποία θα συμμετέχει το σχολείο μας.